2025’te SEO

2025’te SEO bir pusulanın ibresi gibi sürekli yön değiştiren, sabit bir doğrultusu olmayan bir yolculuğu andırıyor. 2025’te SEO kavramını düşündüğünde, insan kendini hareketli bir labirentin içinde buluyor; duvarlar kayıyor, kapılar bir görünüp bir kayboluyor. Bu oyunun içinde bazen kendini bir deneyin parçası gibi hissediyorsun, bazen de elinde haritası olmayan bir kâşif gibi.

Bir kelime, kalabalık bir şehirde kaybolmuş tabelaya benziyor: bulduğunda yolunu açıyor, kaybettiğinde ise yönünü şaşırtıyor. TÜİK’in açıkladığı verilere göre internet kullanım oranı %87’ye ulaşmış durumda. Bu sayı, yolda yürüyen her on kişiden dokuzunun gözlerini ekrana çevirdiğini gösteriyor. Böyle bir ortamda görünür olmak, basit bir tercih olmaktan çok yaşamsal bir gereklilik.

Ama asıl soru şu; SEO dediğimiz şey teknik verilerin çarpıştığı bir yarış mı, yoksa biraz şiir, biraz stand-up gösterisi gibi ritmi olan bir denge sanatı mı? Orhan Veli’nin “Beni bu güzel havalar mahvetti” dizesi kulağa gelirken, biz de arama motorlarının sunduğu cazip kolaylıklara kapılıyoruz. Sonra fark ediyoruz ki mesele yalnızca görünür olmakla sınırlı kalmayıp, hafızalarda iz bırakmaktır.

Öyleyse rakamları okurken melodiyi, verileri incelerken kelimelerin gölgesini de hissetmeli. Çünkü arama kutusuna yazılan birkaç sözcük, her defasında bize fısıldıyor: Bu iş, sayıların ötesinde, insanın hatırlama biçimiyle ilgili.

2025’te SEO’nun Yeni Gerçeği: AI Cevapları ve Zero Click Dünyası

Bir kafede yan masada konuşulanları dinlediğini hayal et; biri soruyor, “Ya bu şehrin en iyi kahvesi nerede?” Diğeri, cebinden telefonunu çıkarıyor; Google’a yazmaya bile gerek kalmadan, ekranda beliren kutucuk cevap veriyor. Kimse linke tıklamıyor, kimse sitene uğramıyor… İşte 2025’te SEO’nun kalbinde atan yeni ritim tam da bu; cevap motorlarının gölgesinde sıfır tıklama dünyası.

Google AI Overviews nedir, ne zaman devreye giriyor?

Bazen kütüphanede raftan kitap çekmeye niyetlenirsin, ama görevli sana özetini anlatır. Sen de kitabı almadan, özetle yetinirsin. Google AI Overviews hamlesi böyle bir şey. Kullanıcıların belli sorgularında üstte beliren, yapay zekâ ile harmanlanmış bir cevap kutusu… Orada verilen örnek senaryolarda, “En iyi koşu ayakkabıları hangileri?” diye sorulduğunda, birkaç markayı sıralıyor, artılarını eksilerini anlatıyor. Senin yazdığın bloga link vermesi ihtimal; ama vermemesi daha güçlü ihtimal. Kullanıcı, cevabı alıp yoluna devam ediyor. Tıklama olmuyor, göz göze gelme şansı azalıyor.

Zero click artarken görünür kalma: snippet, KAB, “kaynak olarak seçilme”

Bir başka manzara; sokak lambalarının hepsi yanıyor, ama senin vitrinin karanlık kalmış. 2025’te zero click oranları büyüyor; Statcounter verilerine göre aramaların %60’ı tıklama üretmeden sonuçlanıyor. Bunun içinde görünür kalmanın yolları var:

• Snippet alanı: “En hızlı yoğurt tarifi” yazıldığında, senin satırlarının öne çıkarılması.
• KAB (Things to know): Google’ın konuyu küçük kutucuklara bölerek sunduğu alanlarda, doğru yapılandırılmış içeriklerle kendini gösterme.
• Kaynak olarak seçilme: Cümlelerini net, referanslarını güvenilir kıldığında, Google’ın cevabına senin sitenden bir parça iliştirmesi.

Burada mesele, “Trafik kaybettim” diye üzülmekten çok, “Görünürlüğümü hangi biçimde dönüştürebilirim?” sorusunu sormak. Çünkü bazen link tıklanmaz; ama marka adı zihne kazınır, o da en az trafik kadar kıymetli bir hatıra bırakır.

AEO/GEO ve LLM seeding: Cevap motorlarında kaynak olma stratejisi

Şimdi düşün; bir öğrenci, ödev için ChatGPT’ye “Türkiye’de 2025 turizm verileri” soruyor. Eğer TÜİK’in raporunu senin yazına bağlamışsan, yapay zekâ senin cümleni kaynak gösteriyor. İşte bu, AEO (Answer Engine Optimization) ve GEO (Generative Engine Optimization) denen yeni oyun alanı.

Buradaki stratejiler:

• Yapılandırılmış veri eklemek, yani yazıyı arama motorlarının kolayca “yutacağı” şekilde işaretlemek.
• Alt başlıkları referanslanabilir kılmak; H3’lerin kısa, net, doğrudan yanıt sunan cümlelerle tasarlanması.
• Otorite sinyalleri yaymak; yani hem güvenilir dış linkler kullanmak hem de kendi deneyimini satırların arasına iliştirmek.

Bir bakıma tohum ekiyorsun; cümlelerin yapay zekâların belleğine düşüyor. Ve belki kullanıcı senin sitene gelmiyor; ama kaynak bölümünde senin adını gördüğünde, zihninde küçük bir pencere açılıyor.

…Ve işte burada asıl meseleye geliyoruz; SEO artık sadece “arama motoru optimizasyonu” olarak tanımlanmaz; aynı zamanda “cevap motoru görünürlüğü”dür.

Sanki kocaman bir meydanda yüksek sesle şarkı söylemek yerine, rüzgâra fısıldıyorsun ve rüzgâr, fısıltını kimin kulağına taşıyacak, kim bilir?

İnsan-Öncelikli İçerik, Niyet Eşleşmesi ve E-E-A-T

Bir arkadaşınla yürürken bazen sadece bakışlarından ne istediğini anlarsın. Biri açtır, biri susamıştır, diğeri ise sadece biraz sessizliğe ihtiyaç duyar. Google’ın gözünde kullanıcı niyeti de böyle okunur. Arama kutusuna yazılan üç kelime, aslında koca bir duygu, bir beklenti, bir telaş taşır. 2025’in SEO’sunda mesele, o niyeti kavramak; tıpkı bir dostunun yüz ifadesini okumak gibi.

Arama niyeti türleri ve SERP formatı ile içerik formatını eşleştirme

Arama yapan biri “en iyi koşu ayakkabısı” yazıyorsa, alışverişte kararsız bir gezgin gibidir; bir başkası “Nike Pegasus fiyatı” diyorsa, artık kasada sıra bekleyen müşteridir. Niyetin tonu, SERP’in formatına da yansır:

• Bilgilendirici niyet → Blog yazısı, rehber, infografik
• Ticari araştırma → Karşılaştırma tabloları, liste içerikleri
• Transaksiyonel → Ürün sayfası, kampanya görseli
• Yerel niyet → Harita sonuçları, Google Business profilleri

Burada yapılacak şey basit gibi görünür; içerik biçimini, kullanıcının ruh haline uyarlamak. Bir çocuk masal dinlemek isterken önüne ansiklopedi koymazsın; SERP’te de aynı inceliğe ihtiyaç var.

E-E-A-T’yi kanıtlama: yazar sayfaları, vaka verisi, özgün içgörü, kaynaklandırma

SEO literatürünün belki en şiirsel kavramı E-E-A-T: Deneyim (Experience), Uzmanlık (Expertise), Yetkinlik (Authoritativeness), Güvenilirlik (Trustworthiness). Dört harf, bir sitenin kalbi.

• Yazar sayfaları: Okur, yazının arkasında kim var bilmek ister. Fotoğraf, kısa biyografi, mesleki geçmiş… Bir nevi “merhaba, buradayım” demektir.
• Vaka verisi: TÜİK, Eurostat ya da Dünya Bankası verilerini cümlelerinin arasına iliştir; tıpkı bir meyve bahçesinde dallara asılan fenerler gibi, okurun yolunu aydınlatır.
• Özgün içgörü: Başka yerde bulunmayan bir gözlem, bir deneyim kırıntısı. “Geçen ay bir müşterimin kampanyasında şunu yaşadık…” dediğinde, cümlen nefes kazanır.
• Kaynaklandırma: Atıflar, dipnotlar, bağlantılar… Borges’in dediği gibi “her kitap diğer kitaplardan yapılmıştır.” SEO da öyle; güven zinciri kaynaklarla örülür.

E-E-A-T kanıtlandığında, Google’ın gözünde sen sadece bir içerik üreticisi olmazsın; bir rehber, bir güven noktası haline gelirsin.

Anahtar kelime stratejisi: ana/yardımcı terimler, sık yapılan hatalar

Bir odanın havasını tek bir mum kokusu belirler mi? Belirler. Ama her köşeye onlarca mum yaktığında, koku boğucu hale gelir. Anahtar kelime stratejisi de buna benzer.

• Ana terim: “2025’te SEO” → başlıkta, girişte, birkaç doğal noktada.
• Yardımcı terimler: “AI Overviews”, “arama niyeti”, “E-E-A-T”, “topical authority” → gövdeyi zenginleştiren baharatlar.
• Sık yapılan hata: Aynı kelimeyi her paragrafın tepesine yığmak. Bu, okuru da algoritmayı da sıkıştırır.

SEO, kelimeleri üst üste yığmaktan ziyade onlarla ritim kurmaktır. Bir şarkının nakaratı vardır, ama her satır nakarattan ibaret olsaydı kim dinlerdi? Anahtar kelime de böyle duyulmalı, ama şarkının melodisine hizmet edecek kadar.

…Ve işte burada insan öncelikli içerik dediğimiz şey, rakamların ardında saklı olan basit hakikate uzanır; okur bir algoritma değildir; bir hikâyeye, bir sese, bir güven duygusuna kulak kesilen canlı bir ruhtur.

Topical Authority Kazanmak: Cluster Mimarisi ve İç Linkleme

Bir ormanda yürürken aynı ağaç türünün kümelendiği bölgelere rastlarsın; meşeler bir arada, çamlar bir arada… İşte Google için de siteler böyle görünüyor: Konu kümeleri halinde, kökünü toprağa salmış, dalları birbirine değen ağaçlar gibi. Senin görevin, o ormanı bilinçli bir şekilde planlamak; rastgele olmadan, uyum içerisinde.

Pillar + cluster modeli nasıl kurulur?

Bir düşün; büyük bir meydanda tek başına duran çeşme… Herkes oraya uğrar, yolu oradan geçer. Bu çeşme senin pillar (ana konu) sayfandır. Onun çevresinde açılan küçük sokaklar, yani cluster içerikler, konuyu farklı açılardan besler.

• Önce bir konu haritası çıkar: “SEO 2025” → “AI Overviews”, “E-E-A-T”, “Core Web Vitals”, “Topical Authority” gibi alt dallar.
• Pillar yazı, tüm bu dallara genel bakış sunar; her cluster yazı ise ayrıntıya iner.
• Derinlik önemlidir: Yüzeyde kalan içerik, havada asılı yaprak gibidir. Ama kök salmış cluster’lar, pillar’a besin taşır.

Böylece Google’a şunu söylersin: “Ben bu konuda yalnızca konuşan biri olarak kalmam, bütün bir ekosistemim.”

İç linkleme şablonları: bağlamsal link, hub spoke, anchor çeşitliliği; aylık denetim planı

Bir şehrin sokaklarını düşün: Eğer hiçbir cadde birbirine bağlanmıyorsa, kaybolursun. İç linkler, sitenin sokak lambaları gibidir.

• Bağlamsal link: Metnin içinde doğal biçimde geçen köprüler. “E-E-A-T hakkında daha fazla öğrenmek istersen…” gibi.
• Hub–spoke modeli: Ana yazı (hub), çevresindeki cluster içeriklerine (spoke) link verir; onlar da tekrar hub’a döner.
• Anchor çeşitliliği: Her link aynı kelimeyle verilmez; bazen “arama niyeti”, bazen “SEO’da kullanıcı odaklılık” der.

Her ay yapılacak küçük bir denetim planı da gerekir: Kırık linkler onarılır, yeni yazılar ağın içine örülür. Bir bakıma site, sürekli bakım isteyen bir şehir haritasıdır.

Harici linkler ve dijital PR ile otoriteyi güçlendirme

Kendi ormanını kurdun, yollarını bağladın. Peki dışarıdan kim görecek seni? İşte burada harici linkler ve dijital PR devreye girer.

• Araştırma raporlarına atıf yap: Örneğin, Dünya Bankası’nın dijital ekonomi verilerini kaynak göster.
• Medya sitelerinde sesini duyur: Bir gazeteye konuk yazı, bir sektörel podcast’te kısa röportaj…
• Özgün veri üret: Küçük bir anket bile olabilir. Sonra “X sektöründe SEO tercihlerinin %73’ü hâlâ organik trafikten geliyor” dediğinde, başkaları sana link verir.

Harici linkler, siteni yalnız bir ada olmaktan çıkarır; okyanusta gemilerin uğrak verdiği bir limana dönüştürür. Dijital PR ise o limanın feneridir: Uzaklardan bakan herkes, orada bir ışık olduğunu görür.

Ve böylece topical authority dediğimiz kavram, soyut bir jargon olmaktan çıkar; bir ekosistemin, bir şehir planının, bir orman dokusunun ta kendisine dönüşür.

2025’te Teknik ve UX Sınavı: Core Web Vitals, INP ve Veri İşaretleme

Bir tiyatro sahnesinde ışıklar biraz geç yanarsa, seyirci sıkılır. Perde zamanında açılmazsa, bütün oyun aksar. 2025’in SEO sahnesinde de aynı şey var; sayfa hızın, etkileşim süren, görünümün hepsi birer sahne ışığı. Google, bu ışıkların ne kadar parlak ve ne kadar hızlı yandığını Core Web Vitals ile ölçüyor.

INP, LCP, CLS için pratik eşikler ve düzeltme rehberi

Üç kısaltma, üç küçük ama kritik sınav:

• INP (Interaction to Next Paint): Tıklama ile ekranda tepki arasındaki süre. Hedef: 200 ms altında.
• LCP (Largest Contentful Paint): En büyük görsel ya da blok yüklenme süresi. Hedef: 2.5 sn altında.
• CLS (Cumulative Layout Shift): Sayfa kaymaları. Hedef: 0.1 altında.

Peki düzeltme için ne yapılır?

1. Görselleri optimize et (webp, responsive boyut).
2. Kritik CSS’yi üstte yükle, gereksiz JS’yi ertele.
3. Sunucu yanıt süresini CDN ve cache ile kısalt.
4. Dinamik reklam alanlarını sabitle; böylece kaymalar olmaz.

Bir bakıma evine misafir çağırmışsın gibi: kapıyı hızlı aç, koltuğu sabit bırak, çayı zamanında getir.

Yapılandırılmış veri: FAQ yerine hangi şemalar fark yaratıyor?

Bir dönem herkesin evinin önünde aynı çiçekten saksılar vardı: FAQ schema. Ama Google artık bu süsü yalnızca belli adreslerde sergiliyor. 2025’te fark yaratan şemalar daha çok:

• VideoObject → YouTube ve gömülü videoların öne çıkması için.
• Product → E-ticaret sayfalarında fiyat, stok, değerlendirme görünür kılmak için.
• Organization → Marka bilgilerini (logo, sosyal medya hesapları) netleştirmek için.
• Article → Haber, blog, rehber içeriklerinde başlık, yazar, tarih bilgisi için.

Yapılandırılmış veri, arama motorlarına “bu evin mutfağı burada, salonu şurada” demek gibi; içerik odalarının kapılarını numaralandırıyorsun.

Log ve tarama bütçesi hijyeni: site haritası, faceted nav, JS maliyetleri

Bir evin pencereleri sık sık tozlanır; silmezsen, manzara kaybolur. Sitelerde de benzer; tarama bütçesi sınırlı, log dosyaları ise evin tozlu pencereleri gibi.

• Site haritası: Sadece gerçekten yaşayan URL’leri ekle. Eski, çöp linklerle Google’ı yorma.
• Faceted navigation: Filtreler, kombinasyonlar… On binlerce URL üretmesin. Robots.txt veya noindex ile akışı yönet.
• JS maliyetleri: Fazla JavaScript, motoru yavaşlatır. Basit etkileşimler için ağır kütüphaneler yüklemek, çorbayı kepçeyle değil de vinçle karıştırmaya benzer.

Log analizi yapmak, Google’ın hangi kapılardan girip nerede takıldığını görmektir. Böylece, kapıları yağlarsın, labirenti düzene sokarsın.

…Ve bütün bu teknik oyun aslında tek bir şeye hizmet eder; kullanıcı daha kolay nefes alsın, Google daha rahat yürüsün. SEO’nun teknik yüzü bir matematik gibi görünse de aslında sahnenin perde arkasında işleyen görünmez bir tiyatro düzenidir.

Google’ın Ötesi: Cevap Motorları, Sosyal Arama ve Video

Bir zamanlar tek bir sahne vardı; google’ın arama kutusu. Herkes oraya eğilir, kelimelerini fısıldar, cevap beklerdi. Şimdi ise meydanda yeni sahneler açıldı; biri Perplexity’nin minik bir tiyatrosu, biri ChatGPT’nin doğaçlama sahnesi, öbürü TikTok’un dans pistinde. 2025’te SEO yalnızca Google’la göz göze gelmekten ibaret olmayıp, farklı salonlarda izleyicinin ilgisini yakalamaktır.

Perplexity/ChatGPT/Bing için “kaynak alınabilir içerik” üretme prensipleri

Düşünsene, bir öğrenci kütüphanede sorusunu başkasına yöneltiyor; ama senin cümlen kaynakçada yer alıyor. İşte mesele bu: kaynak alınabilir içerik bırakmak.

• Soru-cevap blokları: “2025’te SEO trendleri nedir?” → Altına kısa, doğrudan bir yanıt.
• Mini özetler: Her 500–600 kelimede 2–3 cümlelik toparlayıcı paragraflar.
• Saydam kaynaklar: TÜİK, Dünya Bankası gibi kurum verilerini eklemek; yapay zekâ özetlerken senin güvenilirliğini ödünç alsın.

Burada oyun basit; içeriğini yalnızca okur için hazırlamakla kalmayıp, yapay zekâların belleğinde de sindirilebilir hale getir.Çünkü artık sahne arkası oyuncuları onlar.

TikTok/YouTube/Reddit’te keşif ve markalanma; SERP’te çoklu yüzey görünürlüğü

Bir genç, tatil planı için önce TikTok’ta vlog bakıyor. Bir başkası, Reddit’te “hangi SEO aracı?” başlığına göz atıyor. YouTube ise hâlâ uzun soluklu hikâyelerin sinema salonu. Bu kanallarda varlık göstermek, Google’da üst sıralara çıkmak kadar önemli.

• TikTok: Hızlı ipuçları, mini rehberler, yüzünü gösteren samimi anlatımlar.
• YouTube: Derinlemesine analizler, “nasıl yapılır” videoları, ekran paylaşımları.
• Reddit: Deneyim paylaşımı, samimi yorumlar, sektör içi sohbetler.

Google’ın SERP’inde artık sadece linkler yok; videolar, forum başlıkları, kısa klipler yan yana. Çoklu yüzey görünürlüğü, bir orkestrada farklı enstrümanlarla aynı melodiyi çalmak gibi.

Kanal içi ölçüm ve atıf: “trafik değil görünürlük” metrik seti

Eskiden tek ölçü vardı; kaç kişi tıkladı? şimdi ise farklı bir matematik geçerli. Görünürlük, bazen trafikten daha değerli.

• TikTok’ta izlenme süresi ve tekrar oynatma oranı.
• YouTube’da yorum sayısı, “abone ol” dönüşümü.
• Reddit’te upvote ve yanıt sayısı.
• Cevap motorlarında kaynak olarak anılma sıklığı.

Bunlar, doğrudan sitene trafik getirmese bile markanın hafızalarda yankılanmasını sağlar. Tıpkı bir şarkının nakaratını radyoda duyduğunda, tüm sözleri hatırlaman gibi.

…Ve işte SEO’nun geleceği burada kıvrılıyor; google bir kapı, ama artık tek kapı değil. Markaların sesi bazen arama sonuçlarında, bazen TikTok ekranında, bazen de bir yapay zekânın verdiği yanıtta duyuluyor. Önemli olan, şarkının tek sahnede çalınmakla sınırlı kalmayıp bütün sokaklarda yankılanması.

Görünürlüğünüzü Artırmanın Tam Zamanı

SEO dünyasında güncel gelişmeleri ve uygulanabilir ipuçlarını paylaştığımız bu yazının, işiniz için somut bir fark yaratacak perspektifler sunduğuna inanıyoruz. Eğer aradığınız şey daha derinlemesine bilgi ve örneklerse, İstanbul Kurumsal SEO Hizmeti yazımızda profesyonel çözümlerimizi, SEO Uyumlu İçerik Hazırlamanın Püf Noktaları makalemizde içerik üretimindeki kritik detayları, SEO İçin Optimize Edilmiş Web Yazılımı içeriğimizde ise teknik alt yapının görünürlük üzerindeki etkilerini bulabilirsiniz.

Creaviser olarak dijital pazarlama stratejilerinden marka danışmanlığına, web tasarımından gelişmiş yazılım çözümlerine kadar markanızı güçlendirecek bütünsel bir yaklaşım sunuyoruz. Dijital dönüşüm yolculuğunuzda güvenilir bir partner arıyorsanız, doğru yerdesiniz.

Sık Sorulan Sorular

2025’te SEO çalışmalarında mobil uyumluluğun önemi nedir?

Mobil cihazlardan yapılan aramaların oranı dünya genelinde %60’ın üzerinde ve Türkiye’de de benzer seviyede. Google, mobil uyumluluk testlerinde başarısız olan siteleri sıralamada geriye düşürebiliyor. Bu nedenle mobil tasarım, yalnızca estetik bir tercih olmaktan öte, sıralama için kritik bir faktör. Responsive tasarıma yatırım yapmak, kullanıcı deneyimini iyileştirdiği gibi SEO performansını da doğrudan etkiler.

2025 yılında SEO çalışmalarını desteklemek için sosyal medya nasıl kullanılmalı?

Sosyal medya platformları, doğrudan Google sıralama faktörü olmasa da içeriklerin görünürlüğünü artırır ve marka otoritesine katkı sağlar. Örneğin bir blog yazınız LinkedIn’de paylaşıldığında hem trafik artışı sağlar hem de başka sitelerden backlink alma şansını yükseltir. YouTube, TikTok veya Instagram Reels gibi video odaklı kanallarda içerik paylaşmak da SERP’te çoklu yüzey görünürlüğü için avantaj yaratır.

SEO yatırımlarının geri dönüşü (ROI) nasıl ölçülür?

SEO yatırımlarında geri dönüş, sadece organik trafik artışıyla ölçülmez. Hedeflenen anahtar kelimelerde sıralama, siteye gelen potansiyel müşteri sayısı ve bu ziyaretçilerin dönüşüm oranı gibi metrikler de önemlidir. Google Analytics ve Search Console gibi araçlar, hangi içeriklerin iş fırsatına dönüştüğünü ölçmeye yardımcı olur. ROI’nin doğru hesaplanabilmesi için hem trafik hem de dönüşüm odaklı veriler birlikte değerlendirilmelidir.

KOBİ’ler için SEO çalışmaları kısa vadede sonuç verir mi?

SEO, genellikle uzun vadeli bir strateji olarak bilinir; ancak doğru planlama yapıldığında kısa vadede de görünür sonuçlar alınabilir. Örneğin yerel SEO çalışmaları, Google Business profilinin optimize edilmesi ve doğru kategorilerde listelenme gibi adımlar hızlı geri dönüş sağlar. Yine de kalıcı başarı için içerik üretimi, teknik altyapı ve otorite oluşturma adımlarının sabırla sürdürülmesi gerekir.

2025’te yapay zekâ araçları SEO süreçlerinde nasıl kullanılabilir?

Yapay zekâ destekli araçlar, anahtar kelime araştırmasından içerik taslağı oluşturmaya, rakip analizi yapmaktan kullanıcı niyetini tahmin etmeye kadar geniş bir yelpazede kullanılabiliyor. Örneğin ChatGPT veya benzeri araçlarla içerik fikirleri üretmek mümkün; ancak nihai içerik her zaman uzmanlık, özgünlük ve güvenilir kaynaklarla desteklenmeli. AI araçlarını hız ve verimlilik için yardımcı bir asistan gibi görmek, ama stratejik kararları insan uzmanlığıyla almak en sağlıklı yaklaşım olacaktır.